Havas ül Havas Nedir? Sırlar İlminin Kapıları ve Yapılabilecekler

İnsanoğlunun görünen âlemin ötesindeki hakikatlere olan merakı, ilim yolculuğunun en derin katmanlarına açılan kapıları da beraberinde getirmiştir. İşte Havas ül Havas, bu kapılardan geçmiş, seçilmişlerin de seçildiği bir mertebeyi ifade eden, sırlar ilminin en yüksek makamlarından birine verilen isimdir. Bu ilim, yalnızca harflerin ve isimlerin tesiriyle ilgilenmez; aynı zamanda kalbin arınması, niyetin halis olması ve manevi terbiyenin zirvesine ulaşmayı da gerektirir.

Havas ül Havas Kavramının Anlamı ve Kökeni

Havas kelimesi lügat itibarıyla "seçkinler, hususiyetler, özel tesirler" manalarına gelmektedir. Havas ül Havas ise "seçkinlerin seçkini" yani havas ilminin en ileri, en derin ve en örtülü mertebesini ifade eder. Bu ilim; Esmâ-i Hüsnâ'nın sırları, ayet-i kerimelerin ruhaniyeti, harflerin ebced değerleri ve manevi tasarrufların yüksek boyutlarını içerir. İmam Gazâlî Hazretleri'nin "İhyâu Ulûmi'd-Dîn" adlı eserinde ilmi zâhir ve bâtın olarak ikiye ayırırken, bâtın ilminin ancak Allah'ın seçtiği kullarına açıldığını beyan etmesi, Havas ül Havas'ın kaynağına işaret eder.

Kur'ân-ı Kerîm'de Kehf Sûresi 65. ayette geçen "Ona katımızdan bir rahmet verdik ve tarafımızdan bir ilim öğrettik" mealindeki beyan, ledünnî ilmin varlığını ve bu ilmin özel bir yolla verildiğini bildirir. Havas ehli bu ayeti, batıni ilimlerin en yüksek mertebesine bir işaret olarak yorumlamıştır.

Bu İlim Hangi Kaynaklardan Beslenir?

Havas ül Havas ilminin temeli Kur'ân-ı Kerîm'dir. Her harfi, her ayeti ve her sûresi manevi bir tesire sahiptir. İmam Ahmed el-Bûnî'nin Şemsü'l-Maârifi'l-Kübra adlı eseri, İmam Suyûtî'nin havas ile ilgili risaleleri, Muhyiddin İbn Arabî Hazretleri'nin Fütûhât-ı Mekkiyye'si bu ilmin ana kaynakları arasında sayılmıştır. Aynı zamanda Hz. Ali (r.a.)'den nakledilen Celcelûtiyye kasidesi de havas ehli için ışık tutan mühim bir metindir.

Bu büyük zatlar, ilmin ancak takva, ihlas ve edep ile hakiki tesirini göstereceğini defalarca vurgulamışlardır. Nitekim İmam Şâfiî'nin "İlim, göğüslerdedir; satırlarda değildir" sözü, Havas ül Havas'ın kalbî bir ilim olduğuna dair en özlü ifadelerdendir.

Havas ül Havas ile Neler Yapılabilir?

Havas ilminin bu en yüksek mertebesi, sıradan dünyevi arzuları elde etmek için değil, kulun Rabbine yaklaşması, kalbini nurlandırması ve manevi âlemlerde tasarruf sahibi olabilmesi için vardır. Bu ilim vasıtasıyla insan; korunma, bereket, şifa, muhabbet, ilim kapılarının açılması, ruhaniyetle irtibat, rüya-i sadıka ve keşf gibi manevi hallere ulaşabilir. Ancak bu makam, aylarca hatta yıllarca süren riyazet, oruç, uzlet ve zikirle elde edilir.

Manevi Koruma ve Muhafaza

Ayete'l-Kürsî, Felâk ve Nâs sûrelerinin havas ehli tarafından bilinen özel okunuş usulleri, kulu maddi ve manevi tehlikelerden muhafaza eder. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) "Ayete'l-Kürsî'yi her farz namazın ardından okuyan kimseyle cennet arasında ölümden başka bir şey kalmaz" buyurmuştur. Havas ül Havas ehli bu tesiri en yüksek derecede idrak edenlerdir.

Şifa ve Bereket Kapıları

Fatiha Sûresi'nin şifa niyetiyle okunuşu, İhlas Sûresi'nin bereket için tertibi, Yasin-i Şerif'in maksat için havas usulüyle icrası bu ilmin en bilinen faziletli tatbiklerindendir. İmam Kurtubî tefsirinde Fatiha'nın her derde deva olduğunu, ehlinin elinde bu ilmin nice hastalıklara çare olduğunu nakleder.

İlim ve Fütûhat Kapıları

Havas ül Havas ehli, ilmin kapılarının açılması için Esmâü'l-Hüsnâ'dan Yâ Alîm, Yâ Fettâh, Yâ Hâdî gibi isimlerin ebced sırlarına göre zikrini yaparlar. Bu zikirlerin muayyen adet ve vakitlerde icrası, kalpte ilhamın ve marifetin doğmasına vesile olur.

Bu İlme Girmeden Önce Bilinmesi Gerekenler

Havas ilminin bu yüce mertebesi, kesinlikle bir mürşid-i kâmil rehberliğinde alınmalıdır. Zira Mevlana Hazretleri'nin buyurduğu gibi:

"Pîrsiz yola çıkan, iki günlük yolu iki yüz yılda alır."

Ehline verilmeyen ilim, ehil olmayanı yakar. Bu sebeple niyetin halis olması, farzların hakkıyla eda edilmesi, haramlardan kaçınılması ve sünnete tam ittiba edilmesi şarttır. Nefsin arzularına hizmet için kullanılan havas ilmi, sahibine fayda yerine zarar verir.

Ayrıca bu ilme adım atan kimsenin sabır sahibi olması, uzlet ve halveti sevmesi, dilini gıybetten, midesini haramdan, kalbini kibirden koruması gerekir. Abdulkadir Geylani Hazretleri Gunyetü't-Tâlibîn'de bu edepleri en ince ayrıntısına kadar beyan etmiştir.

Havas ül Havas'ın Faziletleri ve Manevi Meyveleri

Bu ilmi hakkıyla tahsil eden zatlar; kalp gözlerinin açılması, firaset, keşf, ilham, manevi tasarruf, halk üzerinde nüfuz ve dua kabulünün süratlenmesi gibi büyük faziletlere nail olurlar. Ancak asıl fazilet, kulun Allah Teâlâ ile olan bağının kuvvetlenmesi, muhabbetullah'ın kalpte kök salması ve rıza makamına yükselmesidir. Zira "Kim Allah için olursa, Allah da onun için olur" hükmünce her hakiki ilim, sahibini Rabbine yaklaştırır.

Havas ül Havas, kısacası dünyevi çıkarlar için değil, ilâhi hakikatlere ulaşmak için basamak edinilen bir sır kapısıdır. Bu kapıdan geçmek isteyen için yol; edep, ihlas, ilim, sabır ve teslimiyettir.

Abulfettah Hoca'nın rahlesindenSır Katibi ve Manevi Mimar